Knjiga za vikend: STARA NOVA KNJIGA

KNJIGA ZA VIKEND – Ovog petka vraćamo se jednom naslovu koji je dugo prisutan u našoj književnosti. Knjiga za vikend je već poznat roman „Druid iz Sindiduna ”Vladislava Bajca. Iako je prvi put objavljen pre više od trideset godina, roman je nedavno dobio novo izdanje u Geopoetici. Ranije je bio objavljivan u izdanjima Narodne knjige i Arhipelaga. Reč je o delu koje je osvojilo nekoliko značajnih književnih nagrada.

Već sam naslov romana „Druid iz Sindiduna” upućuje na davna vremena. Druid označava keltskog sveštenika i mudraca, dok je Sindidun stari naziv za današnji Beograd. Na prostoru današnje Srbije, kao i širom Evrope, nekada su živeli keltski narodi. Njihovi sveštenici bili su druidi, oni su bili poštovani tumači zakona, posrednici u sporovima, poznavaoci prirode i tumači zvezda, ali su se bavili i lečenjem i prenosili s kolena na koleno mudrost svog naroda. Upravo takva ličnost nalazi se u ovom romanu, a pored druida iz plemena Sinda, među likovima se pojavljuje i jedna velika istorijska figura, Aleksandar Makedonski. Iako je istorijska ličnost, njegove avanture i doživljaji u romanu oblikovani su maštom i pripovedačkim umećem Vladislava Bajca. Posebno mesto u priči zauzima neobično prijateljstvo Aleksandra Makedonskog i keltskog druida Joana Brekliena, kroz koje autor oživljava jedno davno istorijsko doba.

Roman nas podseća i na to da mnogi geografski pojmovi, toponimi na našem prostoru potiču još iz keltskih vremena. Često se desi da dok se šetamo po prirodi, po prelepim planinama naše zemlje, dok prelazimo reke, brda i doline, ne slutimo da neki geografski pojmovi, da neki toponimi vode poreklo još iz tih drevnih, kelskih vremena. Takvim tragovima u našoj sadašnjosti krenuo je pisac i došao do daleke prošlosti gde se ukrštaju, ne samo istorija nego i filozofija i njegova mašta. Polazeći od tih tragova u savremenom dobu, Bajac istražuje prošlost i stvara priču u kojoj se ona prepliće sa književnom imaginacijom.

Ovo delo podseća da je Beograd veoma stari grad, da je tokom vekova, menjao vladare, pa u skladu s tim i ime. Zašto se pisac seća baš keltskog Sindiduna? To ćete morati sami da utvrdite čitajući ovaj roman. Sada ćemo samo reći da ime Sindidun najverovatnije potiče iz keltskog jezika: reč „dun” znači utvrđenje ili grad, dok se pretpostavlja da je prvi deo naziva povezan sa plemenom Sindi ili sa keltskim nazivom za uzvišenje. Tako je Singidunum (Sindidun) označavao utvrđeni grad ili tvrđavu na uzvišenju. Istorija kaže da su ga još u 3. veku pre nove ere osnovali Kelti, tačnije pleme Skordisci, koje se naselilo na ušću Save u Dunav. Zbog izuzetno povoljnog položaja na raskrsnici važnih puteva i reka, Sindidun je brzo postao značajno trgovačko i vojno mesto. U tom mestu se ukrštaju i putevi glavnih likova i tako počinju da se nižu događaji.

Kroz susret različitih naroda, kultura i epoha, Bajac stvara priču o ratnicima i vladarima, saveznicima i neprijateljima, ali i o trajnim pitanjima identiteta, sudbine i pamćenja. Ovo delo predstavlja uzbudljivo i promišljeno književno putovanje kroz vreme, koje čitaocu otkriva zaboravljene svetove i pokazuje kako prošlost nastavlja da živi u savremenosti. Knjiga sadrži i separat naslovljen kao Epilog, a sadrži tekst Miroslave Lukić-Krstanović koji pobliže objavšnjava neke istorijske izvore navođene u fusnotama osnovnog teksta romana, što knjigu čini još zanimljivijom za čitanje.

Zašto pročitati ovu knjigu?

• Zato što daje neobičnu  istorijsku perspektivu, otkrivajući manje poznatu keltsku prošlost Beograda i povezuje je sa širim evropskim istorijskim tokovima, što daje potpuno novu sliku o poreklu i identitetu ovog prostora.
• Nećete se pokajati, kad počnete da čitate, nećete moći da ispustite iz ruku ovu knjigu koliko je uzbudljiva priča. Bajac ne pripoveda samo o događajima iz prošlosti, već kroz likove i njihove odnose postavlja dublja pitanja o sudbini, prijateljstvu, ratu i smislu istorije.

O piscu

Vladislav Bajac (Beograd, 1954) srpski je pisac, romansijer, pripovedač, pesnik, prevodilac i izdavač. Studirao je jugoslovensku i opštu književnost na Filološkom fakultetu u Beogradu, a bavio se novinarstvom i književnim prevođenjem sa engleskog jezika. Autor je više knjiga poezije, priča i romana, među kojima su Knjiga o bambusu, Crna kutija, Druid iz Sindiduna, Bekstvo od biografije, Evropa ekspres i Hamam Balkanija. Njegova dela prevedena su na više svetskih jezika i objavljivana u brojnim zemljama. Dobitnik je brojnih domaćih i međunarodnih nagrada, među kojima su „Isidora Sekulić”, „Meša Selimović“ i Special Book Award of China. Osnivač je i direktor izdavačke kuće Geopoetika, član srpskog PEN centra i jedan od osnivača Balkanske akademije umetnosti. Živi i radi u Beogradu.

Za roman „Druid iz Sindiduna” Vladislav Bajac dobio je nagrade „Branko Ćopić”, „Zlatni bestseler” i „Šesti april” za najbolji roman o Beogradu, a knjiga je prevedena na grčki, bugarski i makedonski jezik. Zanimljiv je za čitanje kao romaenskno štivo razlomljeno u kraća poglavlja, ali je interesantan i onima koji proučavaju istoriju jer je pisac izmislio ljude i sasvim moguće situacije na osnovu realnih naučnih izvora.