Knjiga za vikend: PRAZNIČNA PREPORUKA ZA ČITANJE

KNJIGA ZA VIKEND – Nova godina i Božić vreme su za sabiranje misli i diskretno preispitivanje sopstvenih odnosa, želja i vrednosti. Tokom praznika preporučujemo za čitanje knjigu Mihajla Pantića „Nijedna od sedam” u izdanju Arhipelaga. Želimo Vam srećnu Novu godinu i Božić!

Tokom prazničnih dana, kada se prošlost i budućnost prirodno susreću, javlja se potreba za sadržajem koji će pratiti unutrašnju atmosferu mira, bliskosti i nade. Upravo zato praznični period predstavlja idealan trenutak za čitanje knjiga koje ne nude samo razonodu, već i prostor za razmišljanje. Zbirka priča „Nijedna od sedam” Mihajla Pantića, u izdanju Arhipelaga, prirodno se uklapa u takav praznični okvir.

Oslanjajući se na učenje drevnih grčkih filozofa o različitim oblicima ljubavi, ova knjiga otvara pitanja bliskosti, usamljenosti, razumevanja i samoprihvatanja, teme koje u danima Nove godine i Božića dobijaju posebnu težinu. Prema učenjima drevnih grčkih filozofa, ljubav je složena pojava, pa su ljubav podelili na sedam različitih vrsta. Takvo razumevanje pokazuje da bi bilo pogrešno svesti ljubav na jedan oblik, jer se ona pojavljuje u prijateljstvu, porodici, duhovnosti, dugotrajnim odnosima, pa čak i u odnosu prema samom sebi. Ljubav se u knjizi predstavlja kao univerzalna sila koja prožima ljudski život, ali se ispoljava na različite načine, u zavisnosti od konteksta, odnosa i zrelosti pojedinca. Kroz priče koje tematizuju eros, filiju, storge, agape, ludus, pragmu i filautiju, autor ispituje različite oblike bliskosti, promašaja i traganja za smislom u svakodnevnom, urbanom iskustvu.

Pantićevi junaci su obični ljudi, često usamljeni i nesigurni, koji se kreću između želje za ljubavlju i nemogućnosti da je u potpunosti ostvare. Upravo u tim malim životnim situacijama, Pantić pronalazi prostor za velika egzistencijalna pitanja. „Nijedna od sedam” je knjiga koja ne nudi jednostavne definicije ljubavi, već poziva na razmišljanje, samopreispitivanje i pažljivo čitanje, ostavljajući snažan utisak i dugo nakon poslednje pročitane stranice.

U prvom delu knjige naglasak je na osnovnim oblicima ljubavi koji čine temelj ljudskih odnosa. Eros se opisuje kao strastvena i telesna ljubav, snažna ali prolazna, koja nosi i opasnost gubitka kontrole. Nasuprot njoj stoji filija, prijateljska i platonska ljubav, zasnovana na poverenju, odanosti i međusobnom razumevanju, koju su filozofi smatrali najstabilnijim oblikom povezivanja. Storge, porodična i bezuslovna ljubav, prikazana je kao tiha, postojana sila koja se ne zasniva na izboru, već na srodstvu, navici i dubokoj emotivnoj vezanosti.

Završni deo knjige posvećen je složenijim i zrelijim oblicima ljubavi. Agape se izdvaja kao univerzalna, nesebična i duhovna ljubav prema drugima i svetu, dok ludus predstavlja razigranu, koketnu dimenziju ljubavi, tipičnu za početke romantičnih odnosa. Pragma se opisuje kao dugotrajna, posvećena ljubav koja se gradi vremenom kroz zajedništvo i odgovornost. Posebno mesto zauzima filautija, ljubav prema sebi, koja se ističe kao nužan preduslov za sve ostale oblike ljubavi. Kroz ovu podelu, knjiga nudi celovit prikaz ljubavi kao višeslojnog fenomena koji oblikuje kako pojedinca, tako i društvo u celini.

Zašto pročitati ovu knjigu

• U ovoj knjizi Pantić potvrđuje svoj status jednog od najznačajnijih savremenih srpskih pripovedača. Njegov stil je precizan, suzdržan i smisaono gust, a pripovedanje počiva na iskustvu, refleksiji i tihoj emocionalnoj napetosti, bez patetike i efekata.

• Zbog dubokog promišljanja o ljubavi. Naslovna sintagma „nijedna od sedam” upućuje na odmak od ustaljenih klasifikacija ljubavi. Pantić ne nudi gotove odgovore, već kroz priče ispituje složenost bliskosti, promašaja, prolaznosti i nemogućnosti potpune ispunjenosti u ljudskim odnosima.

• Zbog autentičnog urbanog iskustva, kao i u prethodnim knjigama, i ovde je grad važan prostor zbivanja — ne samo kao pozornica, već kao aktivan činilac sudbina likova. Svakodnevica, anonimnost i unutrašnje pustinje savremenog čoveka prikazane su uverljivo i prepoznatljivo.

• Pantić je majstor kratke priče. U ograničenom prostoru on uspeva da otvori velike teme: identitet, usamljenost, sećanje, vreme i smrt. Svaka priča funkcioniše kao samostalna celina, ali zajedno grade snažan mozaik smisla.

Knjiga „Nijedna od sedam” Mihajla Pantića, u izdanju Arhipelaga, predstavlja vredno i zrelo ostvarenje savremene srpske proze. Njegove priče ukorenjene su u urbanom iskustvu i svakodnevici, među anonimnim ljudima čiji životi nose tragove usamljenosti, sećanja i prolaznosti, prema rečima izdavača Gojka Božovića. U maloj pripovednoj formi on uspeva da obuhvati velike teme, dajući čitaocu osećaj prepoznavanja i tihe emotivne bliskosti.

O piscu

Mihajlo Pantić, rođen 1957. godine u Beogradu, jedna je od značajnih figura savremene srpske književnosti. Po obrazovanju je filolog, celokupno školovanje, uključujući i doktorske studije, završio je u rodnom gradu, na Filološkom fakultetu, gde i danas radi kao univerzitetski profesor i predaje, između ostalog, bugarsku književnost. Pored akademskog rada, aktivno je prisutan i kao književni kritičar i urednik u izdavačkim kućama i časopisima. U književnosti je debitovao početkom osamdesetih godina i do danas je objavio više od četrdeset knjiga studija, eseja, kritika i antologija, kao i devet knjiga pripovedaka. Zbirke poput Vondera u Berlinu, Novobeogradskih priča, Sedmog dana košave i Ako je to ljubav donele su mu široku čitanost i brojna priznanja, uključujući i Andrićevu nagradu. Njegova proza prevođena je na dvadesetak jezika i zastupljena u brojnim domaćim i inostranim antologijama. Iako su Pantićeve priče ispunjene literarnim aluzijama, njihova osnovna vrednost leži u neposrednom, urbanom iskustvu koje opisuju. Kroz male rituale svakodnevice i živote naizgled anonimnih ljudi, pisac traga za dubljim smislom postojanja, baveći se temama sudbine, otuđenosti, ljubavi i smrti. Među njegovim novijim i kapitalnim delima ističu se Antologija srpske pripovetke, sabrana izdanja Sve priče Mihajla Pantića i zbirke Ovoga puta o bolu i Priče na putu. Pantić živi i stvara u Beogradu.

Kao praznična preporuka za čitanje, „Nijedna od sedam” nudi tišinu, dubinu i podstiče na unutrašnji dijalog — upravo na ono što praznici u svojoj suštini nose. To je knjiga koja se čita polako, uz pauze za razmišljanje i koja može postati dragocen pratilac u danima kada se, između Nove godine i Božića, čovek vraća sebi.