Knjiga za vikend: MANASTIRI SREDIŠTA ŽIVOTA SREDNJOVEKOVNE SRBIJE

KNJIGA ZA VIKEND – Tokom današnje slave Svetog Nikole i nastupajućeg vikenda preporučujemo za čitanje knjigu Vesne Bikić „Srpski manastiri u srednjem veku” kao nadahnjujuće štivo koje podseća na ulogu manastira – duhovnih utočišta i nosilaca vere.

Knjiga „Srpski manastiri u srednjem veku” Vesne Bikić objavljena je u izdanju „Kreativnog cnetra”, u okviru edicije „Ovako se živelo”, čiji je cilj da nam približi svakodnevni život ljudi na prostoru središnjeg Balkana od praistorije do savremenog doba. U tom kontekstu, ova knjiga uspešno osvetljava manastir kao jedno od ključnih središta duhovnog, kulturnog i društvenog života srednjovekovne Srbije. Njene stranice vraćaju nas ritmu molitve, zajedništva i kulture koji je vekovima oblikovao srpsku duhovnost.

Autorka manastire predstavlja i kao žive zajednice u kojima je svakodnevica bila strogo uređena ritmom bogosluženja, posta, rada i molitve. Čitaoci saznaju kako su manastiri osnivani, koja su pravila važila za monahe i kako je izgledao njihov dan, ali i na koji način su ove zajednice uticale na razvoj pismenosti, umetnosti i kulture uopšte. Knjiga obiluje fotografijama, prikazana je arhitektura, građevine, tu su i razni predmeti iz arheoloških zbirki korišćeni u srednjem veku, ali i freske kao najveće kulturno blago.

Složene istorijske i kulturološke teme predstavljene su jasno, pregledno i razumljivo, bez pojednostavljivanja koje bi ugrozilo naučnu utemeljenost teksta. Autorka čitaoce upoznaje sa rukopisnim blagom srpskih manastira, kao i sa najznačajnijim dostignućima freskoslikarstva i ikonopisa, ukazujući na njihovu umetničku i istorijsku vrednost. Piše o tome kako je iskušenik priman u zajednicu monaha, šta su propisivali manastirski tipici, ko je biran za igumana, kako su svetinje stizale u manastire.

Zašto pročitati ovu knjigu

• Otkriva kako je izgledalo živeti u srednjovekovnim manastirima. Ne govori samo o istorijskim činjenicama, već živo i razumljivo prikazuje svakodnevicu manastirskih zajednica – od molitve i rada, do obrazovanja i umetnosti.
• Približava kulturno blago Srbije mladim čitaocima. Čitaoci će se upoznati sa rukopisnim nasleđem, freskama i ikonama kao temeljima srpske kulture, na način prilagođen uzrastu, ali i dovoljno sadržajanim za starije.
• Podstiče razumevanje istorije kroz život običnih ljudi. Knjiga pokazuje da su manastiri bili živi centri kulture i društva, čime pomaže čitaocima da srednji vek sagledaju kao stvarno i dinamično razdoblje, a ne kao daleku i apstraktnu prošlost.

O autorki i ilustratoru

Vesna Bikić je rođena u Beogradu 1963. godine. Po struci je doktor arheologije, radi u Arheološkom institutu kao naučni savetnik. Od 1993. godine posvećena je studijama srednjeg veka, proučava različite fenomene iz vizantijskog, srednjeevropskog i osmanskog kulturnog kruga, ključnim za uobličavanje srpskog kulturnog identiteta. Posebno se zanima za srednji vek i osmansko razdoblje i objavljuje svoje radove kao posebne knjige (Vizantijski nakit u Srbiji – modeli i nasleđe, Gradska keramika Beograda, Kompleks srednjovekovne Mitropolije u Beogradu, sa Markom Popovićem) i u zbirkama (Privatni život u srpskim zemljama srednjeg veka, Privatni život u srpskim zemljama u osvit novog doba). 

Vladimir Bursać je ilustrator, slikar i grafički dizajner iz Novog Sada. Rođen 1970. god. u Šapcu. Diplomirao na Akademiji umetnosti u Novom Sadu, odsek slikarstvo. Izlagao više puta samostalno i kolektivno u zemlji i inostranstvu, od čega se izdvaja učešće na izložbama: Oktobarski saloni u Šapcu od 1990 do 1996. god; Crtež Šabac od 1993 do 1996. god; Međunarodna izložba stripa Tunhout (Belgija) 1995. god. i izložbi Akvarel u Šapcu 1999. god. Živi i radi u Novom Sadu.

Knjiga „Srpski manastiri u srednjem veku” predstavlja dragoceno štivo za učenike, nastavnike i sve zainteresovane čitaoce koji žele da razumeju ulogu manastira u oblikovanju srpske istorije i kulture. Ona podstiče radoznalost, razvija istorijsku svest i pokazuje da je prošlost najživlja onda kada se predstavi kroz ljudsku svakodnevicu.

Fotografije Dragomir GRUJIČIĆ