Pravilna ishrana kao temelj zdravlja – stručna podrška u Savetovalištu za pravilnu ishranu

SREMSKA MITROVICA – Savetovalište za pravilnu ishranu Zavoda za javno zdravlje Sremska Mitrovica već šesnaest godina pruža građanima stručnu podršku u usvajanju pravilnih navika u ishrani, prevenciji hroničnih nezaraznih bolesti i unapređenju kvaliteta života.

U savremenom društvu, u kojem prekomerna telesna masa, gojaznost, povišen krvni pritisak, dijabetes i poremećaji metabolizma predstavljaju značajne javnozdravstvene izazove, pravilna ishrana ima jednu od ključnih uloga u očuvanju i unapređenju zdravlja.

Osnovni cilj rada Savetovališta jeste individualni pristup svakom korisniku, uz procenu njegovog zdravstvenog i nutritivnog statusa, navika u ishrani i faktora rizika za razvoj hroničnih nezaraznih bolesti.

Posebna pažnja posvećuje se edukaciji građana, pravilnom izboru namirnica, planiranju obroka i postepenom usvajanju zdravijih životnih navika. Naglasak nije na kratkotrajnim i restriktivnim dijetama, već na uspostavljanju dugoročno održivog načina ishrane, prilagođenog zdravstvenom stanju, životnoj dobi i individualnim potrebama svakog pojedinca.

Šesnaest godina stručne podrške građanima

Savetovalište za pravilnu ishranu Zavoda za javno zdravlje Sremska Mitrovica počelo je sa radom 2010. godine, prvenstveno zahvaljujući inicijativi i stručnom angažovanju dr Zinaide Sretenović, tadašnjeg subspecijaliste ishrane zdravih i bolesnih ljudi.

Od samog početka u rad Savetovališta uključila se i dr Tatjana Rogulja Orelj, specijalista higijene, koja tokom proteklih šesnaest godina kontinuirano učestvuje u pružanju stručne podrške građanima u oblasti pravilne ishrane.

Tokom godina, rad Savetovališta bio je usmeren na individualno savetovanje, procenu nutritivnog statusa, prevenciju gojaznosti i drugih hroničnih nezaraznih bolesti, kao i edukaciju stanovništva o značaju pravilnih navika u ishrani.

Kontinuirano stručno usavršavanje i primena savremenih naučnih saznanja predstavljaju važan deo daljeg unapređenja kvaliteta rada Savetovališta.

Od kraja 2023. godine u njegovom radu učestvuje i dr Ivana Matijašević, specijalista higijene.

Savremena znanja i naučni rad u službi pacijenata

Značajan korak u daljem unapređenju stručnog rada Savetovališta predstavlja završena uža specijalizacija iz dijetoterapije dr Tatjane Rogulje Orelj 2026. godine na Medicinskom fakultetu Univerziteta u Beogradu.

U okviru subspecijalističkog rada pod nazivom „Efekat šestonedeljne dijete Dietary Aproaches to Stop Hypertension“ na krvni pritisak i antropometrijske parametre kod odraslih sa hipertenzijom i prekomernom telesnom masom“, sprovedeno je istraživanje sa ciljem procene efekata DASH režima ishrane na vrednosti krvnog pritiska i pokazatelje nutritivnog statusa.

Istraživanje je obuhvatilo 50 ispitanika sa hipertenzijom i prekomernom telesnom masom, koji su tokom šest nedelja primenjivali DASH režim ishrane, uz praćenje krvnog pritiska, telesne mase, indeksa telesne mase i pokazatelja abdominalne gojaznosti.

Dobijeni rezultati pokazali su statistički značajno smanjenje vrednosti krvnog pritiska, praćeno povoljnim promenama antropometrijskih parametara.

Prosečno smanjenje sistolnog krvnog pritiska iznosilo je približno 13 mmHg, a dijastolnog gotovo 8 mmHg. Istovremeno, prosečna telesna masa ispitanika smanjena je za 5,8 kilograma, dok je obim struka smanjen za približno 4,3 centimetra.

Rezultati ovog istraživanja ukazuju na značaj pravilno planirane ishrane kao važne nefarmakološke mere u kontroli povišenog krvnog pritiska, regulaciji telesne mase i smanjenju kardiometaboličkih faktora rizika.

Šta je DASH dijeta i zašto je značajna?

DASH dijeta (Dietary Aproaches to Stop Hypertension) predstavlja naučno utemeljen model ishrane, prvenstveno namenjen prevenciji i kontroli povišenog krvnog pritiska.

Zasniva se na povećanom unosu povrća, voća, integralnih žitarica, mahunarki, orašastih plodova i mlečnih proizvoda sa smanjenim sadržajem masti, uz ograničen unos kuhinjske soli, zasićenih masti i dodatih šećera.Ovakav način ishrane doprinosi povoljnijem unosu kalijuma, magnezijuma, kalcijuma i dijetnih vlakana, koji imaju važnu ulogu u očuvanju kardiovaskularnog i metaboličkog zdravlja.

Posebna prednost DASH režima ishrane ogleda se u tome što ne predstavlja kratkotrajnu dijetu, već uravnotežen i dugoročno održiv model ishrane, koji se može prilagoditi zdravstvenom stanju, energetskim potrebama i životnim navikama pojedinca.

Od naučnih rezultata do svakodnevne prakse

Poseban značaj sprovedenog istraživanja ogleda se u mogućnosti neposredne primene stečenih znanja i dobijenih rezultata u svakodnevnom radu Savetovališta za pravilnu ishranu, naročito kod osoba sa hipertenzijom, prekomernom telesnom masom, gojaznošću i pridruženim metaboličkim poremećajima.

Pored praćenja telesne mase i indeksa telesne mase, poseban značaj pridaje se proceni abdominalne gojaznosti, merenju obima struka i odnosu obima struka i telesne visine, koji predstavljaju važne pokazatelje kardiometaboličkog rizika.

Rezultati istraživanja dodatno ukazuju na značaj redovnih kontrola, praćenja promena telesne mase i krvnog pritiska, kao i kontinuirane edukacije i motivacije pacijenata za dugoročno usvajanje pravilnih navika u ishrani.

Iako individualni rezultati zavise od brojnih faktora, uključujući zdravstveno stanje i stepen pridržavanja dijetetskih preporuka, sprovedeno istraživanje pruža korisna saznanja za unapređenje savetodavnog i preventivnog rada.

Povezivanjem dugogodišnjeg praktičnog iskustva, kontinuiranog stručnog usavršavanja i naučno utemeljenih preporuka, Savetovalište za pravilnu ishranu dodatno unapređuje kvalitet zdravstvene podrške koju pruža građanima Sremske Mitrovice i okoline.

Informacije za građane

Savetovalište za pravilnu ishranu Zavoda za javno zdravlje Sremska Mitrovica namenjeno je građanima kojima je potrebna stručna pomoć u unapređenju načina ishrane, regulaciji telesne mase, prevenciji i kontroli bolesti povezanih sa nepravilnom ishranom.

Pregledi i savetovanja u Savetovalištu za pravilnu ishranu su besplatni. Za dolazak u Savetovalište potreban je samo uput izabranog lekara opšte medicine, odnosno izabranog pedijatra za decu predškolskog i školskog uzrasta.

Na ovaj način građanima svih uzrasnih kategorija omogućena je dostupna stručna podrška u oblasti pravilne ishrane, prevencije bolesti i unapređenja zdravlja.

Radno vreme Savetovališta:

• Utorak, od 8.00 do 14.00 časova – dr Ivana Matijašević, specijalista higijene.
• Sreda i četvrtak, od 8.00 do 14.00 časova – dr Tatjana Rogulja Orelj, specijalista higijene, subspecijalista dijetoterapije.

Zakazivanje pregleda i dodatne informacije:

Svakog radnog dana, od 8.00 do 12.00 časova, putem telefona 022/610-511, lokal 115.

Pravilna ishrana nije samo način regulisanja telesne mase, već jedan od temelja očuvanja zdravlja, prevencije bolesti i boljeg kvaliteta života. Pravovremeno stručno savetovanje i individualno prilagođene preporuke predstavljaju važan korak ka zdravijoj budućnosti.

dr Tatjana Rogulja Orelj specijalista higijene, subspecijalista dijetoterapije