SREMSKA MITROVICA – Ustanova za negovanje kulture „Srem” organizovala je u Galeriji „Lazar Vozarević” svečanu promociju 32. broja Časopisa za nauku, umetnost i kulturu „Sunčani sat”, kao i muzički program Festivala etno muzike „Sremsko praskozorje”. Događaj je okupio brojne ljubitelje kulture, istraživače, umetnike i predstavnike javnog života.

Promocija novog broja „Sunčanog sata“ bila je izuzetno posećena, što je još jednom potvrdilo koliko Mitrovčani cene i vole svoj gradski časopis. Galerija „Lazar Vozarević“ bila je ispunjena do poslednjeg mesta, a publiku su činili ne samo istraživači, umetnici i kulturni radnici, već i brojni građani koji godinama verno prate izlaženje ovog izdanja.

Damir Savić direktor Ustanove za negovanje kulture „Srem” pozdravio je prisutne i zahvalio se svima koji su uključeni u organizaciju i nastajnje ovog časopisa. Istakao je njegov značaj za očuvanje kulturne baštine, proučavanje lokalne istorije i afirmaciju savremenog stvaralaštva u Sremu.

Kako je rekao direktor Savić: „Časopis je prepoznatljivo mesto pamćenja, dijaloga i tradicije, zbog čega ga Mitrovčani doživljavaju kao svoju kulturnu riznicu. Autori u časopisu, svaki iz svog ugla, doprinose zajedničkom mozaičkom portretu Mitrovice. Pošto smo se selili ili je možda zbog toga što je bio toliko popularan godinama, u našoj kolekciji nemamo sve brojeve ovog časopisa, pa pozivam one koji imaju više primeraka istog broja da nam ih ustupe.”

Glavni i odgovorni urednik prof. dr Slađana Milenković, zahvalila se Gradu Sremska Mitrovica na podršci, izdavaču, članovima redakacije, sradnicima, autorima, recenzentima i publici, tj. čitaocima. Horizont tema kojima se bave autori časopisa „Sunčani sat” proizilazi iz života grada i potrebe da se sačuva i razume njegova prošlost. Studije, osvrti i istraživanja objavljeni u novom broju zasnivaju se na naučnom pristupu, negovanju istorije, očuvanju kulturne baštine i predstavljanju značajnih ličnosti koje su obeležile Sremsku Mitrovicu.

„Stvaranje je, prema Pitagori komunikacija sa kosmosom, a kosmos smatra velikom harmonijom koju samo retki mogu da spoznaju i prenesu. U toj harmoniji bivstvuju naši autori. Časopis „Sunčani sat” traje zahvaljujući predanoj ljubavi Mitrovčana prema svom gradu, pre svega publike, čitalaca, potom i svih onih koji doprinose njegovom stvaranju iz godine u godinu. Biti među okupljenima oko ovog časopisa je i privilegija i obaveza, ali taj skup je velik, tu pripadamo svi mi, Mitrovčani, ma gde živeli. Biti autor u „Sunčanom satu” znači saznavati nešto što je običnima nevidljivo, podsećati sve nas na zaboravljene vrednosti i otkrivati nov smisao starih koraka, ulica, sokaka, ličnosti… To ponekad znači pomiriti suprotnosti, objediniti različito, ali uvek otkrivati nove svetove i stvarati. Misija časopisa je da proučavanjem prošlosti podseća na slavnu istoriju i pretke, ali i da čuva od zaborava sadašnje velike festivale i hroniku današnjih dana. Kako su rekli neki od zastupljenih autora, ono što je ovde zabeleženo ostaje za vjeki vjekov,” rekla je Milenkovićeva.

Autori, svaki iz svog ugla, doprinose zajedničkom mozaičkom portretu Mitrovice, pokazujući da grad traje onoliko koliko živi u rečima svojih tumača i istraživača. Upravo zato „Sunčani sat” nastavlja da crta nove linije u svom krugu tradicije, znanja i sećanja — riznici koja traje kroz vekove.

Kako je rekao član uredništva prof. dr Nenad Lemajić: „Tokom više godina izlaženja verujem da je časopis dao značajan doprinos različitim segmentima proučavanja prošlosti proučavanja kulture našeg grada, Srema, a ponekad i šire od toga. Tokom godina zastupljen je niz autora, od ljudi koji nisu direktno vezani za Mitrovicu, ali Mitrovicu vole, do Mitrovčana koje interesuje kultura i prošlost ovog grada i žele da o tom nešto više saznaju. To nije čudo jer grad su ljudi, ljudi su grad, tako i u ovom, 32. broju preovladavaju teme o mitrovačkim porodicama. Prof. dr Ljubomir Cvetković istraživao je mitrovačku porodicu Milekić i potomke prvog gradonačelnika Sremske Mitrovice Ćire Milekića. Tako su se na naslovnoj strani našle fotografije iz njegove lične i porodične arhive koje prikazuju Ljubicu i Zoru, Milekićeve ćerke. Jovica Stević je napisao jedan zanimljiv tekst o skoro zaboravljenom Mitrovčaninu Antunu Žunteru. On je nosilac Ordena Svetog Save, Mitrovčanin odlikovan Ordenom Svetog Save po ukazu Kralja Aleksandra Prvog Karađorđevića.”

Pored ovih, profesor Lemajić je analizirao svaki tekst dajući ocenu da su značajni kako za nas dans, tako i za buduće proučavaoce. U poglavlju posvećenom festivalima objavljeni su tekstovi čiji su autori: Gordana Lukić, Dušan Drča, Sandra Štetina, Milda Kuzminac i prim. dr Dimitrije Mita Stojšić, a teme su bile: XXXIII Festival besedništva „Sirmium lux verbi – Sirmijum svetlost reči”, Festival vina, „Vinski park 2024”, Međunarodni festival „Mašta i snovi” 2024, Jubilarni, 10. festival pijanizma, XVI Festival gudača, Stringfest i Trideset i jedno leto Sunčanog sata. Nemanja Milošević pisao je o mitrovačkoj „Ajfelovoj kuli”, povodom 30 godina od otvaranja Pešačkog mosta „Svetog Irineja”.

O svojim dnevničkim zapisima naslovljenim „U pozadini vukovarskog ratišta” nešto više rekao je prim. dr Dimitrije Mita Stojšić, poznati mitrovački hirurg koji je tih devedesetih spasao ko zna koliko života. Tekstovi podstiču dijalog, pokreću dalja istraživanja i čuvaju od zaborava one segmente prošlosti koji oblikuju naš identitet.

„Posebno hvala što ste u korice Sunačnog sata uvrstili tkivo koje će zahvaljujući zracima koje zrači ovaj časopis osvetliti i zvući iz tame zaborava ranjene, poginule i one koji su pokušali da im pomognu,” istakao je on i pročitao jedan odlomak iz svog teksta.

Dragan Đorđević umetnički direktor Međunarodnog festivala folklora Srem Folk Fest prisetio se kako su pre 20 godina osnovali ovaj festival. Tokom dve decenije postao je jedan od vodećih festivala u regionu, sa oko 20.000 posetilaca na Žitnom trgu i preko 300 ansambala iz celog sveta koji dolaze u naš grad i odavde nose najlepše utiske i priče. Pored krupnih istorijskih tema, časopis se bavi i ovakvom mikroistorijom, koja prevazilazi lično i postaje deo šireg kolektivnog pamćenja, čine grad živim u svesti njegovih stanovnika.

Atmosfera na promociji je bila srdačna i svečana, uz osećaj ponosa što „Sunčani sat” već decenijama okuplja ljude oko zajedničke ljubavi prema Mitrovici, njenoj istoriji, pričama i kulturnom identitetu. „Sunčani sat” nastavlja da crta nove svetlosne linije u svom krugu tradicije, znanja i sećanja — riznici koja traje.

Muzički deo programa Festival etno muzike „Sremsko praskozorje” obeležili su nastupi brojnih ansambala i solista koji neguju tradicionalno stvaralaštvo: „Praskozorje etno” iz Ravnja „Sretenska svitanja” iz Orašca, Društvo za negovanje tradicionalne muzike „Oganj” iz Mačvanske Mitrovice, „Dubljanske lole” iz Dublja. Publika je uživala i u nastupima vokalnih solista Radmile Dragićević, Predraga Belovukovića, Gorana Majstorovića, kao i u majstorskom kazivanju guslara Vukana Borićića. Program su vodili Gordana Đurić i Nenad Đokić.