Da se ne zaboravi: 27 godina od 24. marta 1999.

SREMSKA MITROVICA – Prošlo je 27 godina od početka od početka NATO bombardovanja Savezne Republike Jugoslavije, vojne operacije koja je trajala 78 dana i ostavila duboke posledice po živote ljudi, infrastrukturu i političku budućnost regiona. U znak sećanja na tragične događaje i nevine žrtve, položeni su venci i cveće na spomen-ploču u našem gradu.

Vazdušna agresija NATO-a na tadašnju SR Jugoslaviju počela je 24. marta 1999. godine bez odobrenja Saveta bezbednosti UN. U akciji je učestvovalo više država članica NATO-a, a napadi su izvođeni iz vazdušnih baza i sa nosača aviona. Srušeni su mostovi, uništena infrastruktura, bombardovane škole, zdravstvene ustanove, medijske kuće, ambasade, spomenici kulture, crkve i manastiri.

Polaganjem venaca i cveća na spomen-ploču posvećenu žrtvama NATO bombardovanja, u Masarikovoj ulici, pored Sokolskog doma, obeležena je godišnjica početka agresije. Okupljeni su odali poštu žrtvama i minutom ćutanja. Vence su položili predsednik Skupštine Vladimir Sanader i zamenica gradonačelnika Danica Nedić.

Zamenica gradonačelnika Danica Nedić rekla je nakon toga: „Iako je prošlo 27 godina, sećanja ne smeju i ne mogu da izblede i naša je dužnost da ih prenosimo mlađim generacijama. I u Sremskoj Mitrovici bilo je žrtava NATO agresije, među njima i civilnih, poput Ljiljane Veliki, koja je stradala u svom dvorištu, kao i četiri pripadnika Vojske Jugoslavije. Dužni smo da se sećamo i da ne dozvolimo da ove žrtve budu zaboravljene. Ono što su nam tada učinili bilo je strašno, strašno po pitanju žrtava, ali i po pitanju privrede i infrastrukture. Vredni ljudi i svi koji vode ovu državu polako to obnavljaju i mislim da se danas u Srbiji lepo živi, ali ono što ostavlja gorak ukus jesu nevine žrtve. Više od 2.000 civila je stradalo, iako još uvek nemamo tačan zvaničan broj. Posebno je teško to što su te žrtve bile bespomoćne, stradale bez ikakve borbe, gađane sa neba, a među njima je bilo i više od 70 nevino stradale dece. Zato smo dužni da se svake godine, bar na današnji dan, okupimo i da ih pomenemo.”

Četvorica Mitrovčana izgubila su živote kao pripadnici Vojske Srbije u ratnim dejstvima, dok je Ljiljana Veliki bila civilna žrtva. Poginula je u dvorištu svoje kuće prilikom bombardovanja kasarne „Boško Palkovljević Pinki”.

Poginuli su:

Milenko B. Božić (1979)

Miloje B. Jakovljević (1955)

Željko J. Varga (1966)

Zoran B. Veselić (1972)

Ljiljana Veliki (1960)

Prema podacima Ministarstva odbrane Srbije, tokom NATO agresije poginuo je 1.031 pripadnik vojske i policije, a ranjeno je 5.173. Poginulo je oko 2.500 civila, među njima 89 dece, dok je ranjeno oko 6.000 civila, od toga 2.700 dece. Kao nestalo vodi se 25 osoba. NATO bombardovanje trajalo je od 24. marta do 10. juna 1999. godine. Ciljevi u Sremskoj Mitrovici bombardovani su 21. maja 1999. godine.

Ostao je upamćen i događaj obaranja aviona F-117A, tada poznatog kao „nevidljivi”, što je bio presedan u ratovanju. Zahvaljujući snimcima ekipe RTV M iz Sremske Mitrovice, koji su obišli svet, potvrđeno je da su pripadnici Vojske Jugoslavije oborili baš „nevidljivi” avion.

Kampanja NATO bombardovanja završena je u junu 1999. godine potpisivanjem Kumanovskog sporazuma, nakon čega je usledilo povlačenje jugoslovenskih snaga sa Kosova i dolazak međunarodnih snaga, dok se posledice tog perioda i dalje osećaju u društvenom i političkom kontekstu.