Dezinformacije o biračkom spisku grada Sremska Mitrovica

SREMSKA MITROVICA – U poslednje vreme se na raznim društvenim mrežama jedan broj lica bavi otkrivanjem tople vode  u obliku fantomskih birača u biračkom spisku grada Sremska Mitrovica ali i drugih gradova i opština u Srbiji.

Tako se navodi da na teritoriji opštine Sremska Mitrovica ima u biračkom spisku 68396 birača a ukupno 59595 punoletnih građana. Iz tih podataka je po principu ,,kako to vidi mali Perica’’ izveden zaključak da u spisku postoji 8801 birač više odnosno da su to neki fantomski birači čijim glasovima vlast manipuliše na neki nikom jasan način.

Šta je istina?

U vreme kada je Srbijom dominirala Socijalistička partija Srbije do 2000. godine a potom stranke DOS-a do 2012. pa i do danas u biračkom spisku je  bilo mnogo više birača nego što je bilo punoletnih građana. Uzrok ove naizgled nelogičnosti leži u Zakonu o jedinstvenom biračkom spisku Republike Srbije.

Član 1.  i 4. tog zakona eksplicitno navode da se u Birački spisak uvode svi građani Republike Srbije koji imaju biračko pravo. Članovi 5. i 6.  navodi da se birači koji imaju boravište u inostranstvu upisuju u birački spisak po mestu poslednjeg prebivališta u zemlji. 

U slučaju da neki državljanin Srbije koji boravi u inostranstvu želi da glasa, član 16. navodi da se posle raspisivanja izbora može prijaviti diplomatsko konzularnom predstavništvu u zemlji boravka, da želi na predstojećim izborima glasati u inostranstvu. Te činjenice se objavljuju na sajtu Ministarstva nadležnog za poslove uprave, a takva lica se stavljaju na privremeni birački spisak u odgovarajućem diplomatsko konzularnom predstavništvu i za te izbore brišu iz stalnog spiska po mestu poslednjeg prebivališta u zemlji.

Pošto je Srbija zemlja izrazite emigracije, veliki broj stanovnika privremeno ili stalno borave u inostranstvu, Evropi, Sjedinjenim Američkim Državama, Kanadi, Australiji i drugim zemljama ali ne mogu biti izbrisani iz biračkog spiska sve dok su i  državljani Srbije. Tako i ovih 8801 birača nisu nikakvi fantomski birači čijim glasovima vlast manipuliše već Mitrovčani koji godinama a neki i decenijama žive van Srbije.

Zakon o jedinstvenom biračkom spisku

Zakon je objavljen u “Službenom glasniku RS”, br.​​ 104/2009,​​ 99/2011​​ i​​ 44/2024​​

I. OSNOVNE ODREDBE

Jedinstveni birački spisak

Član 1.

Jedinstveni birački spisak (u daljem tekstu: birački spisak) jeste javna isprava u kojoj se vodi jedinstvena evidencija državljana Republike Srbije koji imaju biračko pravo.

Birački spisak je stalan i redovno se ažurira.

Upis u birački spisak je uslov za ostvarivanje biračkog prava.

Birač može biti samo jednom upisan u birački spisak.

Birački spisak vodi se po službenoj dužnosti.

II. POSTUPAK VOĐENjA BIRAČKOG SPISKA

1. Upis u birački spisak

Lica koja se upisuju u birački spisak

Član 4.

U birački spisak upisuju se lica koja imaju biračko pravo, a nakon donošenja odluke o raspisivanju izbora i maloletna lica koja biračko pravo stiču najkasnije na dan izbora.

Nadležnost za upis birača u birački spisak

Član 5. 

Birača koji nije upisan u birački spisak upisuje u birački spisak do njegovog zaključenja opštinska, odnosno gradska uprava, a od njegovog zaključenja pa sve do 72 časa pre dana izbora ministarstvo nadležno za poslove uprave.

Birača koji ima boravište u inostranstvu i koji podnese zahtev za upis u birački spisak neposredno opštinskoj, odnosno gradskoj upravi ili preko diplomatsko-konzularnog predstavništva Republike Srbije u inostranstvu, u birački spisak upisuje opštinska, odnosno gradska uprava po mestu njegovog prebivališta u zemlji.​​ 

Mesna nadležnost za upis birača u birački spisak

Član 6. 

Birač se upisuje u birački spisak prema mestu prebivališta, s tim što se na zahtev birača, u birački spisak može upisati i njegovo boravište u zemlji, u skladu sa ovim zakonom.​​ 

Izuzetno od stava 1. ovog člana, birač koji je upisan u birački spisak i koji prijavi prebivalište u drugoj jedinici lokalne samouprave, odnosno u drugoj gradskoj opštini, upisuje se u deo biračkog spiska prema mestu tog prebivališta nakon šest meseci od dana prijave prebivališta.

Birač koji ima boravište u inostranstvu upisuje se u birački spisak prema poslednjem prebivalištu pre odlaska u inostranstvo, odnosno poslednjem prebivalištu jednog od njegovih roditelja, s tim što se u birački spisak upisuju i podaci o njegovom boravištu u inostranstvu.​​ 

Interno raseljeno lice upisuje se u birački spisak prema mestu u kome je prijavljeno kao interno raseljeno lice.

Zahtev za upis u birački spisak podatka o tome da će birač glasati u inostranstvu i zahtev za obaveštenje o podacima koji su o njemu upisani u birački spisak

Član 16. 

Dan posle raspisivanja izbora, diplomatsko-konzularna predstavništva Republike Srbije obaveštavaju birače koji imaju boravište u inostranstvu da preko diplomatsko-konzularnog predstavništva Republike Srbije mogu, najkasnije pet dana pre dana zaključenja biračkog spiska, podneti zahtev da se u birački spisak upiše podatak da će na predstojećim izborima glasati u inostranstvu.

Ministarstvo nadležno za poslove uprave u obavezi je da odmah po raspisivanju izbora tu činjenicu objavi na sajtu ministarstva.

O zahtevu iz stava 1. ovog člana rešava opštinska, odnosno gradska uprava po mestu prebivališta birača u zemlji.

Birač koji ima boravište u inostranstvu može preko diplomatsko-konzularnog predstavništva Republike Srbije podneti opštinskoj, odnosno gradskoj upravi po mestu njegovog prebivališta u zemlji zahtev za davanje obaveštenja o podacima koji su o njemu upisani u birački spisak.

Obaveštenje iz stava 4. ovog člana može se dati putem telefona, telefaksa ili putem elektronske pošte.